بیگدار نخرید
چندی پیش سازمان تامين اجتماعي خبر و اطلاعيه اي بر خروجي وبسايت اطلاع رساني خود گذاشت درباره «مقررات بيمه اي مربوط به نقل وانتقال کارگاهها». اين موضوع با وجود اهميت بسياري که براي کارفرمايان دارد، کمتر از آنچه بايد مورد توجه ذينفعان قرار ميگيرد. کم توجهي و شايد کمدقتي در اين زمينه در موارد زيادي اختلافات مالي و حقوقي و قانوني به بار آورده و يا خواهد آورد که در صورت توجه به آنها و رعايت قوانين بهراحتي قابل رفع و رجوع است.
شرح ماجرا از اين قرار است که بر اساس قوانين و مقررات سازمان تامين اجتماعي، هنگام نقلوانتقال عين يا منافع موسسات کارگاههاي مشمول قانون سازمان تامين اجتماعي، انتقالگيرنده مکلف است گواهي سازمان تامين اجتماعي را مبني بر نداشتن بدهي معوق بابت حق بيمه و متفرعات آن مطالبه کند. در صورتي که معامله کارگاه بدون اخذ مفاصا حساب از تامين اجتماعي انجام گيرد، انتقالدهنده و انتقالگيرنده براي پرداخت مطالبات سازمان داراي مسئوليت تضامني خواهند بود.
بي مهري به ماده 37
بخش ديگري از اين اطلاعيه نيز به اين شرح بود: «چنانچه واگذارکننده داراي بدهي باشد ميتواند با پرداخت بدهي به حساب سپرده سازمان معامله را انجام دهد، بدون اينکه حق واگذارنده را نسبت به اعتراض به تشخيص سازمان و رسيدگي به ميزان حق بيمه ساقط نمايد.» نکته مورد اشاره در اين اطلاعيه ناظر به ماده 37 قانون تامين اجتماعي است. در اين باره رئيس يکي از شعب سازمان تامين اجتماعي، به آتيه نو ميگويد: «روند رايج در جريان نقل وانتقال در بازار، صنوف و کارگاهها- البته در کارگاههاي بزرگ کمتر - اينگونه است که معاملات به صورت کليدي انجام ميشوند، يعني طرفين معامله در خريدوفروش کليد کارگاه را ردوبدل ميکنند و معامله انجام ميشود. حتي در بسياري مواقع قولنامه اي هم امضا نميشود. مشکلي که در اين موارد رخ ميدهد اين است که وقتي سازمان تامين اجتماعي ميخواهد محاسبات خود را انجام دهد و آن شعبه از تامين اجتماعي، که پرونده مطالباتي اين کارگاه در زمينه حق بيمه کارگران و حق بيمه بيکاري و... در آنجا بوده، پروندهاش را بررسي ميکند مشخص ميشود که مثلا کارگاه مورد معامله بدهيهايي دارد. اما در بسياري از اين مواقع کارفرماها بدون اطلاع از قوانين و مقررات بيآنکه تکليف اين بدهيها را مشخص کنند يا از ميزان آنها اطلاعي داشته باشند کارگاهها را خريدوفروش ميکنند. و از آنجا که در اين موارد مسئوليت يک مسئوليت تضامني است هر کس اين کارگاه را بخرد مسئوليت بدهيها به او نيز منتقل ميشود.» وي ميافزايد: «اين ماجرا از چند جنبه قابل بررسي و توجه است، يکي از جنبه حقوحقوق کارفرمايان است که بايد به آنها اطلاعرساني و هشدار داده شود که در اولين فرصت و حتي قبل از نقلوانتقال کامل کارگاه مورد معامله بايد مفاصا حساب بيمهاي را بگيرند تا از وضعيت و ميزان بدهيهاي احتمالي کارگاهي که ميخواهند بخرند مطلع شوند.»
مفاصا حساب با اعمال شاقه
اما جنبه قابل اهميت ديگر اين موضوع در زمينه خود مفاصا حساب و روال محاسبات و اعلام بدهيهاي کارگاه است. در اين موارد نيز نکات قابل ذکري هست که بايد به آنها دقت شود. براي مثال، روال بروکراتيک و دستوپاگير اداري که نميتواند اين اطلاعات را بهروز به فرد متقاضي بدهد خود بخشي از مشکل است. درواقع مشکل اين است که کارفرمايي که ميخواهد به وظيفه قانوني خود عمل کند و مفاصا حساب کارگاهش را دريافت و پرداخت کند، به دليل برخي کاستيهاي سيستمي و اطلاعاتي موجود، اطلاعات لازم را در وقت مناسب دريافت نميکند و همين منجر به بروز مشکلاتي از اين دست ميشود. البته در برخي مواقع راهحل ميانهاي براي اين مشکل در نظر گرفته شده که طبق آن بايد کارفرماي قبلي کارگاه مبلغي را براي رسيدگي و پرداخت بدهيهاي احتمالي موجود نزد شعبه بگذارد تا از محل آن بدهيهاي مذکور پرداخت شود. اما درهرحال بايد دانست که طبق قانون کارفرماي جديد و خريدار کارگاه مسئوليت بدهيها را بر عهده خواهند داشت.»
مهرداد قريب، مديرکل درآمد حق بيمه سازمان تامين اجتماعي، در رابطه با جزئيات بيشتر اين قانون چنين ميگويد: «طبق ماده 37 قانون تامين اجتماعي، هنگام نقلوانتقال عين يا منافع کارگاه و موسسات مشمول اين قانون، انتقالگيرنده مکلف است گواهي سازمان مبني بر نداشتن بدهي معوق بابت حق بيمه و ارائه مفاصا حساب را از انتقالدهنده مطالبه کند. يعني در زمان انتقال عين و يا منافع کارگاه اعم از اينکه به صورت قطعي، شرطي، رهني، صلح حقوق يا اجاره باشد، دفاتر اسناد رسمي مکلفاند در موقع تنظيم سند از سازمان تامين اجتماعي در مورد بدهي بيمهاي واگذارکننده استعلام کنند.»
وي همچنين درباره وظيفه سازمان در اين زمينه ميافزايد: «سازمان تامين اجتماعي ظرف پانزده روز از تاريخ ورود برگ استعلام به سازمان فرصت دارد پاسخ استعلام در خصوص بلامانع بودن انتقال کارگاه و يا اينکه کارگاه داراي بدهي است را به دفترخانه اسناد رسمي اعلام کند.» قريب با تاکيد بر اينکه دفاتر اسناد رسمي نميتوانند بدون اخذ مفاصا حساب سازمان تامين اجتماعي نسبت به تنظيم سند اقدام کنند، اعلام کرد: «در صورتي که کارگاه داراي بدهي باشد، انتقالگيرنده ميتواند در اجراي قانون تسهيل صدور اسناد اقدام به نقلوانتقال محل کند و در اين صورت انتقالگيرنده و انتقالدهنده در خصوص پرداخت بدهي حق بيمه داراي مسئوليت تضامني هستند.»
به روز نبودن سيستم
قريب مي افزايد: «همچنين وزارتخانه ها و موسسات و شرکتهاي دولتي، شهرداريها و اتاقهاي اصناف در زمان تقاضاي صدور و يا تجديد پروانه کسب مکلفاند مفاصا حساب سازمان را از متقاضي مطالبه کنند و در صورت عدم دريافت مفاصا حساب و انجام معامله بدون پرداخت مطالبات سازمان، انتقالگيرنده يا مالک کارگاه موظف به پرداخت بدهي خواهد بود و سازمان تامين اجتماعي نسبت به دريافت حق بيمه اقدام ميکند.» اما به روز نبودن سيستم اعلام مفاصا حساب و... براي آن دسته از کارفرماياني که مايل به انجام دادن وظيفه قانوني خود هستند مشکلاتي در اين زمينه به وجود آورده است. در اين رابطه نيز مديرکل درآمد حق بيمه سازمان تامين اجتماعي چندي پيش از طرحي خبر داد که با اجراي آن ميتوان به بهبود اين روند و حل سريعتر مشکل اميدوار بود. طرحي که با کمک آن کارفرمايان از اين پس ميتوانند ابلاغهاي تامين اجتماعي را به صورت غيرحضوري و الکترونيکي دريافت کنند.
مهرداد قريب در شرح جزئيات اين طرح گفته است: «با اقدامات اين سازمان، کارفرمايان ميتوانند برگه هاي اخطاريه، اجرائيه، اعلاميه و صورتحسابهاي خود را به صورت غيرحضوري و اينترنتي دريافت کنند.»
وي همچنين درباره چگونگي استفاده از چنين امکاني توسط کارفرمايان گفت: «در نخستين گام، متقاضيان بايد با مراجعه به شعب تامين اجتماعي، تعهدنامه و فرمهاي مرتبط را تکميل کنند. سپس از طرف شعب تامين اجتماعي يک رسيد به آنها ارائه ميشود که نام کاربري و رمز عبور کارفرما براي اولينبار در برگه دريافتي قرار دارد، و در اولين ورود به سامانه بايد رمز خود را تغيير دهند.»
براساس گفته هاي قريب، کارفرماياني که براي ارائه ليست حق بيمه به صورت اينترنتي قبلا رمز دريافت کردهاند، نيازي به دريافت رمز مجدد ندارند و فقط بايد به شعبه تامين اجتماعي مربوطه مراجعه کنند تا ابلاغ الکترونيکي براي آنها فعال شود.»
مديرکل درآمد حق بيمه سازمان تامين اجتماعي از کارفرمايان علاقه مند به بهره مندي از چنين خدمت نويني خواست شماره تلفن همراه و آدرس پست الکترونيکي خود را براي دريافت رمز ابلاغ الکترونيکي به شعب تامين اجتماعي ارائه دهند. پس از پايان يافتن مراحل ثبت نام در طرح مذکور، در زمان صدور ابلاغ هاي تامين اجتماعي اعم از اخطاريه، اجرائيه، اعلاميه و صورتحسابها، به جاي ابلاغيه هاي کاغذي، پيامک و پست الکترونيکي به کارفرما ارسال خواهد شد.
درگاه ابلاغ الکترونيکي براي جلوگيري از زيان
متقاضيان پس از دريافت رمز ميتوانند با مراجعه به سامانه ابلاغ الکترونيکي به نشاني eblagh. tamin. ir و درج نام کاربري و رمز عبور، برگه هاي احکام مطالباتي را مشاهده کنند. ملاک محاسبه مواعد براي سازمان 48 ساعت بعد از تاريخ ارسال پيام به صندوقهاي اطلاعاتي کارفرما در درگاه ابلاغ الکترونيکي خواهد بود. با اين همه کارفرماياني که اقدام به خريد کارگاه ميکنند بايد در نظر داشته باشند که در هنگام خريد دريافت و اطلاع از جزئيات مفاصا حساب کارگاه مورد معامله به اندازه کيفيت و قيمت خود کارگاه اهميت دارد.
مهمترین رویدادهای تامین اجتماعی استان گیلان